Παρουσίαση/Προβολή

(ARCH1270) -  Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Mάνος Αυγερίδης, Χρήστος Τριανταφύλλου

Περιγραφή Μαθήματος

Στόχος του σεμιναρίου είναι να συζητηθούν οι διασυνδέσεις και οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ της ποπ κουλτούρας και της ιστοριογραφίας στην Ελλάδα του 20ού αιώνα. Ο έντυπος πολιτισμός έπαιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στη λειτουργία της δημόσιας σφαίρας ήδη από τις απαρχές της ύπαρξης του ελληνικού κράτους και το φαινόμενο γιγαντωνόταν με την πάροδο των δεκαετιών. Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα οι εφημερίδες, τα βιβλία και τα περιοδικά παρέμειναν τα μέσα με την ευρύτερη διάδοση και το υψηλότερο κύρος στην ελληνική κοινωνία, ιδίως σε ό,τι αφορούσε το μη μυθοπλαστικό περιεχόμενο. Εν ολίγοις, η ελληνική ποπ (λαϊκή και δημοφιλής) κουλτούρα συγκροτούνταν σε μεγάλο βαθμό μέσα από τον έντυπο πολιτισμό.

Κατά τη διάρκεια του ελληνικού 20ού αιώνα παράγονταν και καταναλώνονταν σε μαζικό επίπεδο αφηγήματα διαφορετικών ειδών για το παρελθόν μέσα από τις σελίδες των εφημερίδων, των βιβλίων και των περιοδικών, από μελέτες και απομνημονεύματα μέχρι εικονογραφημένες αφηγήσεις και ιστορική μυθοπλασία. Αυτό το εκτεταμένο σώμα λαϊκής και δημοφιλούς ιστοριογραφίας λειτουργούσε ταυτόχρονα ως διανοητικό-πολιτισμικό εγχείρημα και ως εμπορικό προϊόν, εμπλέκοντας τους παραγωγούς και τους καταναλωτές του σε μια καθημερινή επαφή με την ιστορία και συμβάλλοντας ενεργά στις διαρκείς επεξεργασίες του παρελθόντος –εθνικού και διεθνούς, απώτερου και πρόσφατου. Συνολικά, η ιστορία επιτελούσε πολλαπλούς ρόλους σε αυτό το οικοσύστημα, συχνά ταυτοχρόνως: εγκυκλοπαιδική γνώση, υλικό διδασκαλίας, ψυχαγωγία, χόμπι, πολιτικό επιχείρημα, εργαλείο δημιουργίας ταυτοτήτων.

Η αύξηση της κυκλοφορίας εντύπων κάθε είδους σημειώθηκε ιδίως μετά το 1922 με την εμφάνιση επαγγελματιών εκδοτών βιβλίου και τον πολλαπλασιασμό των εφημερίδων, ενώ παράλληλα η Μικρασιατική Καταστροφή λειτούργησε ως τομή στην ελληνική ιστορική συνείδηση, οδηγώντας σε νέες δημόσιες επεξεργασίες του απώτατου και πρόσφατου παρελθόντος. Στη συνέχεια, κατά τη μεταπολεμική περίοδο, η οποία ουσιαστικά συμπίπτει με την ένταση του Ψυχρού Πολέμου, η έντυπη ποπ κουλτούρα στην Ελλάδα αναπτύχθηκε ραγδαία, ενώ οι διαιρετικές τομές της δεκαετίας του 1940 έφεραν στο προσκήνιο τις κληρονομιές του πρόσφατου παρελθόντος και αναπλαισίωσαν τις συλλογικές αναπαραστάσεις του απώτερου. Η Μεταπολίτευση, με τη σειρά της, έφερε σημαντικές μεταβολές στο εκδοτικό και μιντιακό τοπίο και οδήγησε στην αναπλαισίωση των αντιλήψεων για την πορεία του ελληνικού κράτους από την ίδρυσή του έως το τότε παρόν.

Ημερομηνία δημιουργίας

χθες