Παρουσίαση/Προβολή

(LAW340) -  Κωστής Μπακόπουλος

Περιγραφή Μαθήματος

(Συνολική περιγραφή - Ατομικό και Συλλογικό Εργατικό Δίκαιο)

Το Εργατικό Δίκαιο έχει το θεμέλιο και την καταγωγή του στο Ιδιωτικό και ειδικότερα στο Αστικό Δίκαιο, αφού η σύμβαση εργασίας ρυθμίζεται ως επώνυμος συμβατικός τύπος στον Αστικό Κώδικα (κεφ. 18ο, άρθρα 648 επ.). Η εργασιακή σχέση, ωστόσο, ως νομοθετικά ρυθμισμένη -με πλήθος ειδικών διατάξεων που συγκροτούν την εργατική νομοθεσία- έννομη σχέση του ιδιωτικού δικαίου, έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που βασικά προκύπτουν από την ανάγκη προστασίας του ασθενέστερου συμβαλλομένου που είναι ο εξαρτημένα εργαζόμενος. Υπό την έννοια αυτή, βασικό ρόλο στη διαμόρφωση του Εργατικού Δικαίου έχει διαδραματίσει η συνταγματική θεμελίωση της συλλογικής αυτονομίας, της συνδικαλιστικής ελευθερίας, του δικαιώματος της απεργίας και των θεσμών της συλλογικής επίλυσης των συλλογικών διαφορών εργασίας (άρθρα 22 και 23 του Συντάγματος).

Χαρακτηριστικά του Εργατικού Δικαίου είναι η πολλαπλότητα των πηγών (που απαιτεί και ιδιαίτερο σύστημα κανόνων ιεράρχησης), η εκτεταμένη επικάλυψη θεσμών και σχέσεων με νομοθετικούς κανόνες αναγκαστικού δικαίου (όπου συμπεριλαμβάνεται και η δικονομική παράμετρος, με τη μορφή της ειδικής διαδικασίας των περιουσιακών-εργατικών διαφορών), η ιδιαίτερη σημασία της οργανωμένης οικονομικής οντότητας ως αντικειμένου ειδικών ρυθμίσεων (μεταβίβαση επιχείρησης και εν γένει δίκαιο εκμετάλλευσης) και το πραγματικά μοναδικό φαινόμενο της συλλογικής διάστασης των εργασιακών σχέσεων (συνδικαλιστικές οργανώσεις, συλλογικές συμβάσεις εργασίας, εργασιακός αγώνας, κανονισμοί εργασίας, θεσμοί εργατικής συμμετοχής και της επίλυσης συλλογικών διαφορών).

Όλο το Εργατικό Δίκαιο, είτε στην ατομική είτε στη συλλογική του διάσταση, το διαπερνά η ανάγκη προστασίας του εργαζομένου, ως συμβαλλομένου και ως προσωπικότητας. Παράλληλα με τις ρυθμίσεις του επιδιώκει την οργάνωση των σχέσεων κεφαλαίου και εργασίας, την πραγματοποίηση κάποιας διανομής εισοδήματος (διανεμητική δικαιοσύνη) και την κοινωνική ειρήνευση (επίτευξη βασικών συναινέσεων).

Υπό το ανωτέρω πρίσμα, το γνωστικό αντικείμενο που ονομάζουμε Εργατικό Δίκαιο περιλαμβάνει τις έννομες σχέσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της  σύμβασης εξαρτημένης εργασίας, δηλαδή τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις εργοδοτών και εργαζομένων. Επίσης έχει ως αντικείμενο τις συλλογικές σχέσεις που δημιουργούνται στο πλαίσιο της λειτουργίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας και ειδικότερα το δίκαιο των συνδικαλιστικών οργανώσεων, των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, της απεργίας, καθώς του θεσμού της επίλυσης συλλογικών διαφορών εργασίας.

Προσφάτως, οι μέχρι πρότινος διάσπαρτες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας κωδικοποιήθηκαν συστηματικά στον Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025).

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Δευτέρα 27 Μαρτίου 2017