Παρουσίαση/Προβολή

(Μ323 ) -  Θάνος Πολυμενέας-Λιοντήρης

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα αυτό προσφέρει στους φοιτητές μια ολοκληρωμένη εισαγωγή στις μεθόδους έρευνας που εφαρμόζονται στους διεπιστημονικούς τομείς της τρίτης κατεύθυνσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην τεχνική και καλλιτεχνική ερευνητική προσέγγιση, έτσι ώστε να παρουσιάσουν μία άρτια πτυχιακή εργασία στο τέλος των σπουδών τους. Οι φοιτητές θα μάθουν να διατυπώνουν ερευνητικά ερωτήματα, θα διερευνήσουν τόσο ποιοτικές όσο και ποσοτικές μεθόδους, και να εφαρμόζουν θεωρητικά μοντέλα από τις ανθρωπιστικές και τις θετικές επιστήμες. Δίνεται έμφαση στη βιβλιογραφική ανασκόπηση και την περιγραφή του state-of-the-art σύμφωνα με σωστά ερευνητικά ερωτήματα. Οι φοιτητές θα αποκτήσουν δεξιότητες στη διαχείριση δεδομένων, στην τεκμηρίωση δημιουργικών/τεχνικών διαδικασιών, στη διεξαγωγή πειραμάτων με χρήστες και στο σχεδιασμό αναπαραγώγιμων ερευνών. Ανάμεσα στα βασικά θέματα περιλαμβάνονται η ερευνητική ηθική, η συγγραφή προτάσεων, ο σχεδιασμός διπλωματικών εργασιών και η προετοιμασία για δημοσίευση και παρουσίαση. Επίσης, στην κατεύθυνσή μας απαιτείται από τους φοιτητές το στήσιμο ενός πρακτικού μέρους με επιλογή μεθοδολογίας, και διαφορετικούς τρόπους ανάλυσης αποτελεσμάτων. Έτσι η πτυχιακή εργασία ακολουθεί τη δομή και τη φιλοσοφία μιας μικρής μεταπτυχιακής διατριβής. Έμφαση επίσης δίνεται στον επιστημονικό τρόπο γραφής και στο στυλ APA (https://apastyle.apa.org/) που ακολουθείται στο διεπιστημονικό πεδίο.

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές θα είναι σε θέση:

• Να σχεδιάζουν και να οργανώνουν ένα ερευνητικό έργο ή διπλωματική εργασία
• Να εφαρμόζουν κατάλληλα μεθοδολογικά και θεωρητικά πλαίσια
• Να κατανοούν τις διαδικασίες δημοσίευσης και ακαδημαϊκής επικοινωνίας
• Να παράγουν ερευνητικά αποτελέσματα υψηλής ποιότητας, συναφή με τη μουσική τεχνολογία και τα συναφή πεδία

 

 

Διάλεξη 1: Εισαγωγή στην Έρευνα στην Μουσική Τεχνολογία

• Τι είναι η έρευνα στις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες; 
• H έρευνα στη μουσική τεχνολογία και η διεπιστημονική της φύση, Θεματικές Κατεύθυνσης
• Διαφορά μεταξύ εμπειρικής και ερμηνευτικής έρευνας
• καλλιτεχνική έρευνα vs. επιστημονική/τεχνική έρευνα
• Τύποι έρευνας: ιστορική, κειμενική, θεωρητική, πολιτισμική, διεπιστημονική
• Κύριοι τομείς: ηχητική μηχανική (audio engineering), επεξεργασία σήματος (DSP), MIR (Ανάκτηση Μουσικών Πληροφοριών), μουσική γνωσιακή επιστήμη, εκπαιδευτική τεχνολογία
• Η φύση της πρωτοτυπίας και η συμβολή στη γνώση
• Αποτελέσματα έρευνας: επιστημονικά άρθρα, συστήματα, συνθέσεις, εγκαταστάσεις

Διάλεξη 2: Ερευνητική Ηθική και Ακαδημαϊκή Ακεραιότητα

• Ηθικές παραμέτρους στην έρευνα των ανθρωπιστικών επιστημών κατά τη συλλογή μουσικών/γνωσιακών δεδομένων, προστασία προσωπικών δεδομένων σε μελέτες χρηστών και στην παιδαγωγική 
• Μελέτες περίπτωσης ηθικών διλημμάτων
• Ηθική Τεχνητή Νοημοσύνη και Μηχανική Μάθηση σε δημιουργικά εργαλεία
• Λογοκλοπή και συναίνεση
• Πρόσβαση σε αρχεία και ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας
• Σχεδιασμός αναπαραγώγιμων, δίκαιων και διαφανών ερευνητικών μεθόδων

 

Διάλεξη 3: Αναγνώριση Ερευνητικών Προβλημάτων & Διαμόρφωση Ερωτημάτων

• Τι χαρακτηρίζει ένα καλό ερευνητικό ερώτημα στις ανθρωπιστικές επιστήμες;
• Από τα θέματα στις επιμέρους ενότητες και στα ερευνητικά ερωτήματα
• Από την καλλιτεχνική πράξη στη διατύπωση επίσημης υπόθεσης
• Υπόθεση έναντι ανοιχτής ερευνητικής διερεύνησης
• Εφικτότητα και εύρος, μεθοδολογίες βασισμένες σε υπόθεση vs. διερευνητικές προσεγγίσεις
• Έρευνα στην Ψηφιακή Επεξεργασία Σήματος (DSP), στη Διεπαφή Ανθρώπου-Υπολογιστή (HCI) για τη μουσική και στην Ανάκτηση Μουσικών Πληροφοριών (MIR)
• Γεφύρωση των αντιληπτικών και τεχνικών στόχων της έρευνας

Διάλεξη 4: Θεωρητικά Πλαίσια και ανάλυση δεδομένων

• Σκοπός και στρατηγικές ανασκόπησης βιβλιογραφίας
  (Google Scholar, IEEE Xplore, Βιβλιοθήκες κ.ά.)
• Χαρτογράφηση επιστημονικών συνομιλιών σε πεδία όπως σύνθεση ήχου, προσαρμοστικά μουσικά συστήματα ή μουσική γνωσιακή επιστήμη
  Ο ρόλος της θεωρίας στην έρευνα στις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες
• Ενσωμάτωση επιστημονικών και μουσικολογικών θεωριών
  (π.χ. ενσώματη γνωσιακή θεωρία)
• Δημιουργία σχολιασμένων βιβλιογραφιών
• Θεωρητικά πλαίσια  (π.χ. Μεταανθρωπισμός, Φαινομενολογία, Μεταδομισμός, Φεμινισμός, Μαρξισμός, Μεταποικιοκρατική θεωρία κ.ά.)
• data Handling + Analysis
• ερωτηματολόγια
• ηχογραφήσεις
• μετρήσεις (biodata - spacial data)
• ποιοτική και ποσοτική ανάλυση

 

Διάλεξη 5: Βιβλιογραφική Ανασκόπηση

• Δημιουργία και οργάνωση βιβλιογραφιών (εργαλεία: Μendeley, Ζotero κλπ)
• Θεωρητικά πλαίσια (π.χ. Μεταανθρωπισμός, Φαινομενολογία, Φεμινισμός, Μεταποικιοκρατική θεωρία κ.ά.)
• Συστήματα παραπομπών ανά επιστημονικό πεδίο: IEEE, MLA, Chicago, APA
• Διαχείριση βιβλιογραφικών αναφορών και υποσημειώσεων
• Αποθετήρια: GitHub, Zenodo, Figshare, Dryad, Open Science Framework (OSF), Harvard Dataverse, Bitbucket
• Αυτοέλεγχος για λογοκλοπή με τη χρήση εργαλείων
• Αναπαραγώγιμη έρευνα σε περιβάλλοντα κώδικα/ήχου
• Πνευματικά δικαιώματα και άδειες χρήσης για δημιουργικά και τεχνικά έργα
• Ο ρόλος της διακειμενικότητας και της πρωτοτυπίας

 

Διάλεξη 6: Πηγές και Αρχεία

• Σχεδιασμός μελετών
• Πρωτογενείς vs. δευτερογενείς πηγές
• Εργασία με κείμενα, εικόνες, προφορικές ιστορίες και ψηφιακά αρχεία
• Πώς οργανώνουμε και σχολιάζουμε αρχειακό υλικό
• Έρευνα πεδίου, συνεντεύξεις, συμμετοχική παρατήρηση 
• Καλές πρακτικές απομαγνητοφώνησης και λήψης σημειώσεων
• Διαχείριση ερευνητικών ημερολογίων και πεδίου
• Επισήμανση και προεπεξεργασία δεδομένων
• Ηθικά ζητήματα στη δημιουργία συνόλων δεδομένων (προκατάληψη)
• Στατιστική ανάλυση σε ακουστικές ή αντιληπτικές μελέτες
• Ανάλυση περιεχομένου σε παιδαγωγικό υλικό ή λογισμικά σύνθεσης
• Συνδυασμός ανάλυσης ηχητικών αντικειμένων με ανατροφοδότηση χρηστών
• Δημιουργία δοκιμών χρηστών σε μουσικά μαθησιακά συστήματα ή διεπαφές HCI
• Αξιολόγηση αξιοπιστίας και εγκυρότητας των δεδομένων

 

Διάλεξη 7: Ακαδημαϊκή Γραφή και Επιχειρηματολογία στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες

• Δομή της ακαδημαϊκής γραφής: εισαγωγή – κύριο μέρος – συμπέρασμα
• Ανάπτυξη συνεκτικών επιχειρημάτων βασισμένων σε τεκμηρίωση
• Χρήση παραθέσεων, παραφράσεων και σύνθεσης πληροφοριών
• Ανάπτυξη προσωπικού ακαδημαϊκού ύφους και φωνής

 

Διάλεξη 8: Συγγραφή Ερευνητικής Πρότασης και Σχεδιασμός Έρευνας

• Συγγραφή μιας ισχυρής πρότασης διπλωματικής/διατριβής
• Ερευνητικοί στόχοι, ερωτήματα, μεθοδολογία, χρονοδιάγραμμα και σημασία της έρευνας
• Ανατροφοδότηση από τον επιβλέποντα
• Οπτική επικοινωνία εννοιών/βοηθήματα (π.χ. φασματογραφήματα, διαγράμματα ροής)
• Σύντομη παρουσίαση έργου (elevator pitch) και σχεδιασμός ερευνητικών αφισών

 

Διάλεξη 9: Σχεδιασμός της Διπλωματικής/Διατριβής

• Μέρη Διπλωματικής: τίτλος, περίληψη, εισαγωγή, κεφάλαια, βιβλιογραφία, παράρτημα
• Χρονοδιάγραμμα και σχεδιασμός κεφαλαίων
• Συγγραφή υβριδικών εργασιών: τεχνική + αναστοχαστική προσέγγιση
• Τεκμηρίωση σχεδιασμού λογισμικού/υλικού ως ερευνητική διαδικασία
• Χειρισμός μικτών μεθόδων: συνδυασμός ανάλυσης κώδικα/δεδομένων με συνεντεύξεις
• Επίβλεψη και της ανατροφοδότηση διδασκόντων
• Σχέδιο – προσχέδιο – επεξεργασία
• Συνήθεις δομές: IMRaD (Εισαγωγή–Μέθοδος–Αποτελέσματα–Συζήτηση) vs. δημιουργικές–διερευνητικές υβριδικές μορφές
• Προετοιμασία για υπεράσπιση έρευνας ή παρουσίαση σε συνέδριο

 

Διάλεξη 10: Παραπομπές, Αναφορές και Αποφυγή Λογοκλοπής

• Συστήματα παραπομπών ανά επιστημονικό πεδίο: IEEE, MLA, Chicago, APA
• Διαχείριση βιβλιογραφικών αναφορών και υποσημειώσεων
• Αποθετήρια: GitHub, Zenodo, Figshare, Dryad, Open Science Framework (OSF), Harvard Dataverse, Bitbucket
• Αυτοέλεγχος για λογοκλοπή με τη χρήση εργαλείων
• Αναπαραγώγιμη έρευνα σε περιβάλλοντα κώδικα/ήχου
• Πνευματικά δικαιώματα και άδειες χρήσης για δημιουργικά και τεχνικά έργα
• Ο ρόλος της διακειμενικότητας και της πρωτοτυπίας

 

Διάλεξη 11: Προετοιμασία για Δημοσίευση και Ακαδημαϊκή Παρουσίαση

• Μετατροπή της διπλωματικής σε δημοσιεύσιμο άρθρο και παρουσίαση πρωτοτύπων ως έγκριτο επιστημονικό έργο
• Επιλογή κατάλληλων περιοδικών και συνεδρίων: NIME, ICMC, JNMR, JAES, ISMIR
• Παρουσιάσεις σε συνέδρια και συγγραφή περιλήψεων (abstracts)
• Συγγραφή για διεπιστημονικά ακροατήρια
• Στρατηγικές για αξιολόγηση από ομοτίμους (peer review) και διαδικασία υποβολής
• Ερευνητικός αντίκτυπος και προβολή (ORCID, academia.edu, ResearchGate κ.ά.), DOI, ISBN, Cross Reference, Scholar Profile, Indexing TR1

Διάλεξη 12: Feedback

Ημερομηνία δημιουργίας

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026