Θέματα Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης: Επιστήμη και Πολιτική (ΙΦΕΤ)
(ΣΙ12) - Στάθης Ψύλλος, Τέλης Τύμπας, Σταύρος Ιωαννίδης
Ποια είναι η σχέση μεταξύ επιστήμης και πολιτικής; Σε μια πρώτη ανάγνωση, είναι ανύπαρκτη, από τη στιγμή που η επιστήμη ασχολείται με γεγονότα ενώ η πολιτική με αξίες. Δυστυχώς, η πρώτη ανάγνωση είναι λανθασμένη. Όχι μόνο γιατί η ίδια η διάκριση μεταξύ γεγονότος και αξίας είναι αμφισβητήσιμη αλλά κυρίως γιατί η ίδια η επιστήμη έχει μια σαφώς πολιτική διάσταση ενώ η ίδια η πολιτική εμπλέκει την επιστήμη. Στην πράξη, η σχέση μεταξύ επιστήμης και πολιτικής είναι πολυεπίπεδη και πολυδιάστατη. Αυτή η σχέση έγινε ιδιαιτέρως ορατή κατά τη διάρκεια της πρόσφατης πανδημίας COVID-19. H επιστήμη χρησιμοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, για τη νομιμοποίηση διαφόρων πολιτικών επιλογών ενώ η πολιτική χρησιμοποιήθηκε για τη νομιμοποίηση διαφόρων επιστημονικών επιλογών. Το συγκεκριμένο μάθημα θα επιδιώξει την ενδελεχή ανάλυση του δίπολου επιστήμη/πολιτική. Η ανάλυση θα κινηθεί σε τρεις άξονες, ο καθένας εκ των οποίων έχει ως βάση ένα βιβλίο—2 εκ των οποίων είναι πολύ πρόσφατα (έκδοση 2025), ενώ το τρίτο είναι ένα κλασσικό παλαιότερο βιβλίο (έκδοση 1991). Το πρώτο βιβλίο είναι το Science and Politics (Polity 2025), από τον καθηγητή Ian Boyd (chief scientific adviser της Βρετανικής Κυβέρνησης σε θέματα Τροφής και Περιβάλλοντος 2012-2019). Το δεύτερο είναι το Hayek‘s Bastards: Race, Gold, IQ and the Capitalism of the Far Right (Zone Books 2025), από τον Quinn Slobodian, καθηγητή διεθνούς ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης. Το τρίτο βιβλίο είναι το Biology as Ideology: the doctrine of DNA (Anansi 1991), από τον R C Lewontin, καθηγητή γενετικής στο Harvard.
Πέμπτη 2 Οκτωβρίου 2025