Παρουσίαση/Προβολή

(45162) -  Ιωάννης Κατσούνης

Περιγραφή Μαθήματος

Στόχος του μαθήματος είναι η συστηματική μελέτη της αμφίδρομης σχέσης μεταξύ του γεωγραφικού χώρου και της οικονομικής λειτουργίας της ναυτιλίας και των λιμένων. Εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο η γεωγραφική θέση, η απόσταση, η κατανομή των φυσικών πόρων, των παραγωγικών δραστηριοτήτων, των αγορών και του ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και οι φυσικές ιδιότητες του θαλάσσιου χώρου, επηρεάζουν τη χωροθέτηση ναυτιλιακών επιχειρήσεων και λιμένων, τη χάραξη θαλάσσιων διαδρομών και την οργάνωση των διεθνών δικτύων μεταφορών.

 

Κύριο αντικείμενο του μαθήματος είναι η παροχή του απαραίτητου θεωρητικού και μεθοδολογικού υπόβαθρου για την κατανόηση και ανάλυση της χωρικής οργάνωσης του διεθνούς εμπορίου και των θαλάσσιων μεταφορών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωγραφία των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών, στη διαφοροποίηση των ναυτιλιακών αγορών ανά τύπο φορτίου και πλοίου, στα δίκτυα τακτικών γραμμών, στην εμπορευματοκιβωτιοποίηση, στις στρατηγικές των ναυτιλιακών επιχειρήσεων, καθώς και στη σημασία των κύριων θαλάσσιων διαδρομών και των στρατηγικών περασμάτων.

Το μάθημα επικεντρώνεται επίσης στη γεωγραφική θέση, στις λειτουργίες και στη χωρική εμβέλεια των λιμένων. Εξετάζονται οι λιμένες ως κόμβοι και διεπαφές μεταξύ θαλάσσιων και χερσαίων μεταφορών, η σχέση τους με το hinterland και το foreland, οι εμπορευματικοί διάδρομοι, η διατροπικότητα, η λιμενική συνδεσιμότητα και ο ανταγωνισμός μεταξύ λιμενικών συστημάτων. Παράλληλα, αναλύεται η συμβολή της ναυτιλίας και των λιμένων στην τοπική και εθνική οικονομία, στην απασχόληση, στη δημιουργία προστιθέμενης αξίας, στην ανάπτυξη ναυτιλιακών και λιμενικών συστάδων και στην περιφερειακή ανάπτυξη.

Επιπλέον, διερευνάται η διασύνδεση της οικονομικής γεωγραφίας της ναυτιλίας και των λιμένων με τις γεωοικονομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις του διεθνούς εμπορίου. Εξετάζονται η ευπάθεια και η ανθεκτικότητα των ναυτιλιακών και εφοδιαστικών δικτύων, οι επιπτώσεις των γεωπολιτικών κρίσεων, η ενεργειακή μετάβαση, η κλιματική αλλαγή και οι αναδυόμενες θαλάσσιες διαδρομές.

Οι φοιτητές/τριες θα εξοικειωθούν με τη χρήση χαρτών, χωρικών και στατιστικών δεδομένων, δεικτών λιμενικής συνδεσιμότητας και προσβασιμότητας, καθώς και με συγκριτικές μελέτες περίπτωσης από το διεθνές, ευρωπαϊκό, μεσογειακό και ελληνικό περιβάλλον. Θα αναπτύξουν την ικανότητα να συνδυάζουν γεωγραφικές, οικονομικές και γεωπολιτικές παραμέτρους, να αξιολογούν εναλλακτικές επιλογές χωροθέτησης και διαδρομής και να διατυπώνουν τεκμηριωμένες προτάσεις για την ανάπτυξη ναυτιλιακών, λιμενικών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.

 

Οι μαθησιακοί στόχοι του μαθήματος συνοψίζονται ως εξής:

• Κατανόηση του αντικειμένου, των βασικών εννοιών και των θεωρητικών προσεγγίσεων της οικονομικής γεωγραφίας των μεταφορών, της ναυτιλίας και των λιμένων.

• Αναγνώριση και αξιολόγηση των φυσικών, ανθρώπινων και οικονομικών γεωγραφικών παραμέτρων που επηρεάζουν τη χωροθέτηση ναυτιλιακών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, λιμένων, τερματικών σταθμών και δικτύων μεταφορών.

•Κατανόηση της χωρικής οργάνωσης της παγκόσμιας οικονομίας, του διεθνούς εμπορίου και των θαλάσσιων ροών, καθώς και της διαφοροποίησής τους ανά τύπο φορτίου, πλοίου και ναυτιλιακής αγοράς.

• Ανάλυση των κύριων θαλάσσιων διαδρομών και των στρατηγικών περασμάτων και αξιολόγηση εναλλακτικών επιλογών για την ταχύτερη, ασφαλέστερη και οικονομικά αποδοτικότερη μεταφορά ξηρών, υγρών και μοναδοποιημένων φορτίων.

• Κατανόηση της δομής και λειτουργίας των παγκόσμιων ναυτιλιακών δικτύων, της εμπορευματοκιβωτιοποίησης, των δικτύων τακτικών γραμμών και των χωρικών στρατηγικών των ναυτιλιακών επιχειρήσεων.

• Αξιολόγηση της γεωγραφικής θέσης και των λειτουργιών των λιμένων, της σχέσης τους με το hinterland και το foreland, της διατροπικότητας, της λιμενικής συνδεσιμότητας και του ανταγωνισμού μεταξύ λιμενικών συστημάτων.

• Κατανόηση και αξιολόγηση των επιδράσεων της ναυτιλίας και των λιμένων στην τοπική και εθνική οικονομία, στην απασχόληση, στην προστιθέμενη αξία, στις σχέσεις λιμένα–πόλης και στην περιφερειακή ανάπτυξη.

• Αναγνώριση της διασύνδεσης της οικονομικής γεωγραφίας με τις γεωοικονομικές, γεωπολιτικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές διαστάσεις του διεθνούς εμπορίου και των θαλάσσιων μεταφορών.

• Ανάπτυξη ικανότητας αναζήτησης, ανάλυσης και σύνθεσης γεωγραφικών και οικονομικών δεδομένων και διατύπωσης τεκμηριωμένων προτάσεων για τη χωροθέτηση, τη λειτουργία και τη βιώσιμη και ανθεκτική ανάπτυξη ναυτιλιακών, λιμενικών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.

 

Μέθοδοι αξιολόγησης: 

Γραπτή τελική εξέταση (100%) που περιλαμβάνει :

-Ερωτήσεις ανάπτυξης ή/και Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Ημερομηνία δημιουργίας

Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου 2026