Παρουσίαση/Προβολή

(SOC285) -  Μανώλης Πατηνιώτης, Πένυ Παπαγεωργοπούλου, Δημήτρης Πετάκος

Περιγραφή Μαθήματος

ΓΙΑ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ, η Επικοινωνία της Επιστήμης ήταν συνδεδεμένη με την εκλαΐκευση της επιστήμης, δηλαδή τη μονόδρομη επικοινωνία μεταξύ ειδικών και μη ειδικών η οποία αποσκοπούσε στη διαφώτιση των δεύτερων από τους πρώτους. Αυτό έχει αλλάξει στην εποχή μας. Ο στόχος ενός μαθήματος Επικοινωνίας της Επιστήμης είναι η βαθιά κατανόηση της επιστήμης ως κοινωνικού φαινομένου. Αυτό σημαίνει ότι το ζητούμενο δεν είναι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες να κατανοήσουν τις επιμέρους επιστήμες και να μεταφέρουν τα ευρήματά της στη δημόσια σφαίρα, αλλά να κατανοήσουν την ίδια τη διαδικασία απόκτησης, ελέγχου και επικύρωσης της επιστημονικής γνώσης. Μαζί με τις γνώσεις που μεταφέρονται στη δημόσια σφαίρα θα πρέπει να κοινοποιούνται και οι τρόποι με τους οποίους αυτές εδραιώθηκαν ως έγκυρη γνώση – οι μεθοδολογικές επιλογές, οι γνωσιολογικές ιεραρχήσεις και οι εννοιολογικές συσχετίσεις στις οποίες, κατά περίπτωση, προέβησαν οι επιστήμονες. Συνεπώς, το ζητούμενο δεν είναι η απλοποιημένη παρουσίαση της επιστήμης, αλλά η δημιουργία διαύλων επικοινωνίας ανάμεσα σε πολίτες και επιστήμονες, κατά τρόπον ώστε τα βασικά διακυβεύματα της επιστήμης και της τεχνολογίας να γίνουν αντικείμενα δημιουργικής διαβούλευσης. Αυτό αποτελεί κρίσιμη συνθήκη σε μια εποχή που όλο και μεγαλύτερες περιοχές της κοινωνίας καθορίζονται από τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο τεχνοεπιστημονικό επίπεδο. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι χωρίς τη συμβολή της Επικοινωνίας της Επιστήμης η δημοκρατία δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά στις κοινωνίες του ύστερου καπιταλισμού.

 

Υπάρχει κι ένας άλλος λόγος, όμως, που η Επικοινωνία της Επιστήμης δεν ταυτίζεται με την εκλαΐκευση. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, σήμερα, είναι επιστημονικά και τεχνολογικά εγγράμματο. Ακόμα περισσότερο: Μεγάλο μέρος της δημόσιας σφαίρας αποτελείται από ανθρώπους που είναι ειδικοί σε κάποιο αντικείμενο και «απλοί πολίτες» σε πολλά άλλα. Η σύγχρονη Επικοινωνία της Επιστήμης, πρέπει να λάβει υπόψη της αυτή τη συνθήκη και να συμβάλει στη δημιουργία ενός πλαισίου αλληλεπίδρασης που θα επιτρέψει στις επιστήμες και την τεχνολογία να επωφεληθούν από τη μεταφορά των επιμέρους γνωστικών αντικειμένων και εξειδικεύσεων στη δημόσια σφαίρα και τον διεπιστημονικό διάλογο που αυτή, εκ των πραγμάτων, θα τροφοδοτήσει. Από αυτή την άποψη, ο εκδημοκρατισμός της γνώσης τον οποίο υποστηρίζει η Επικοινωνία της Επιστήμης δεν είναι κρίσιμος μόνο για την κοινωνία, αλλά και για την προαγωγή της ίδιας της Επιστήμης.

Ημερομηνία δημιουργίας

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026