Μάθημα : Δημοκρατία, Παγκοσμιοποίηση, Εθνικισμός και Δημόσια Σφαίρα

(1)     ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Γνωσιοθεωρητική προσέγγιση και κατανόηση των εννοιών του Πολιτικού, τηςΝεωτερικότητας, της Δημοκρατίας και της απορρύθμισης και της παγκοσμιοποίησης.

Aνάλυση-κατανόηση των επιπτώσεων των επαναστάσεων του 17ου (Αγγλία) και του 18ου (Η.Π.Α., Γαλλία- ανάλυση περιεχομένων της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας και της Διακήρυξης των δικαιωμάτων του ιδιώτη και του πολίτη σε συνδυασμό με τη χάρτα των Ηνωμένων Εθνών) αιώνα και της σταδιακής ή/και επαναστατικής πορείας από τον αριστοκρατικό/ολιγαρχικό κοινοβουλευτισμό στην καθολική ψηφοφορία και στη συνέχεια (μετά το 1945) από την τυπική στην ουσιαστική Δημοκρατία (υλική βάση ανθρώπινης αξιοπρέπειας). Κατανόηση της οργανικής σχέσης ελευθερίας και ισότητας και φιλελεύθερης και δημοκρατικής αρχής, βάσει ειδικής αναφοράς στην οικονομική και πολιτικοκοινωνική κρίση του Μεσοπολέμου και την συζήτηση περί μετα-Δημοκρατίας σήμερα και ιδιαίτερα μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2007/2008. Ανάδειξη των αντιδημοκρατικών-αντιδιαφωτιστικών τάσεων και των όρων επιβολής ολοκληρωτικών καθεστώτων (εθνικισμός, ρασιστικός ανορθολογισμός, τελεολογικός βολονταρισμός,electoral autocracy). Ανάλυση της έννοιας του παραδείγματος με συγκεκριμένη αναφορά στα καθοριστικά περιεχόμενα και τους όρους αντοχής/εναλλαγής των κοινωνικοοικονομικών παραδειγμάτων που επεβλήθησαν μετά το 1945 και μετά το τέλος της δεκαετίας του 1970 (Keyns, κεϋνσιανή συναίνεση – σοσιαλδημοκρατικό συμβόλαιο, ακραία εκδοχή της αγοράς νεοφιλελευθερισμός, νεοφιλελευθερισμός-κράτος και Ordoliberalismus) και καθοριστικά μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και της ανάδειξης του (νεοφιλελεύθερου)καπιταλισμού στο μοναδικό οικονομικό σύστημα σε πλανητικό επίπεδο. Ανάλυση της αυταπάτης του «τέλους της ιστορίας» και της μονοπολικής δομής του Διεθνούς Συστήματος. Κατανόηση των θεμελιωδών στοιχείων του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης και της ανάδειξης νέων ιεραρχικών δομών κατά τη μετα-Maastricht περίοδο ως αποτέλεσμα της λογικής της θεσμικής οργάνωσης της Ευρωζώνης, της οποίας ο ιδιότυπος ηγεμονικής λογικής χαρακτήρας ( γερμανική ηγεμονία υπό συνθήκες ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία και εξάρτησης από την κινεζική αγορά) κατέστη εμφανής μετά την εκδήλωση της κρίσης του δημοσίου χρέους

το 2010 και κυρίως μετά την εκδήλωση του ρωσικού αναθεωρητικού ιμπεριαλισμού και της επίθεσης του Τραμπ εναντίον της φιλελεύθερης Δημοκρατίας και του δημοκρατικού Κράτους Δικαίου.

Θεματικές ενότητες :

Το αντικείμενο του μαθήματος θεμελιώνεται πάνω σε 6 θεματικές ενοτήτες :

-Η έννοια του πολιτικού και της πολιτικής

-Το κανονιστικό εγχείρημα της νεωτερικότητας και η συγκρότηση του πολιτικού

-Οι έννοιες της ελευθερίας και της ισότητας στην κανονιστική πολιτική θεωρία. Η έννοια της αξίας του ανθρώπου και η υπόστασή του ως φορέα δικαιωμάτων και ελευθεριών ως υπερθετικό Δίκαιο

-Αγορά και Δημοκρατία/ Η ακραία εκδοχή της αγοράς και η φιλελεύθερη Δημοκρατία

-Κρίση και προοπτικές του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ενοποίησης

- Η νέα τομή: Η επίθεση κατά της φιλελεύθερης Δημοκρατίας και της νεωτερικότητας και γεωπολιτική υποχώρηση της Δύσης μετά τη σεύτερη εκλογή Τραμπ και την εισβολή στην Ουκρανία.

Περιγραφή του μαθήματος :

Πρώτη ενότητα: Η έννοια του κυρίαρχου παραδείγματος και η διαδικασία αλλαγής παραδείγματος-Η έννοια του πολιτικού και τα αξιακά περιεχόμενα της

νεωτερικότητας-Η ανατροπή του πολιτικού και η άρνηση της νεωτερικότητας κατάτον 20ό αιώνα-Η αυτορυθμιζόμενη αγορά, η αόρατη χειρ του homo economicus και η βιομηχανική επανάσταση-παλιές και νέες ανισότητες. Το

σοσιαλδημοκρατικό συμβόλαιο και η κευνσιανή συναίνεση-Η αλλαγή

παραδείγματος-Μετεγκατάσταση παραγωγής και διεθνής ασυμμετρία υπό όρους κοινωνικής ανισορροπίας- Επιπτώσεις της καινοτομίας και της ψηφιακής

επανάστασης στην απασχόληση λόγω της μαζικής υποκατάστασης εργασίας-Η αυθόρμητη τάξη της αγορά: Μονοπώλια και συγκέντρωση εξουσίας στη εκτελεστική. Απορρύθμιση,αυτορρύθμιση και παγκοσμιοποίηση/Οι εξισώσεις των πιθανοτήτων και η προβολή του παρόντος στο μέλλον-Η υπόθεση του ορθού λόγου της αυτορρυθμιζόμενης αγοράς και της ανορθολογικής παρέμβασης της πολιτικής-Ηοικονομική κρίση και η αντοχή του παραδείγματος της ακραίας εκδοχής της αγοράς-Η ηγεμονική πολιτική εργαλειοποίηση του δημοσίου χρέους και οι επιπτώσεις της.

Δεύτερη ενότητα: Η θεωρητική και ιστορική προσέγγιση ανάδειξης και έκπτωσηςτου πολιτικού -Η συναρτησιακή σχέση της έννοιας του ανθρώπου και της έννοιας του πολιτικού ως σημασιολογική συνάρθρωση (ιστορική πορεία /

γνωσιοθεωρητική συγκρότηση των όρων που συναρθρώνουν τη νοηματοδότηση των εννοιών της Νεωτερικότητας, της Δημοκρατίας, του κράτους, του πολιτικού σώματος και της κυριαρχίας) - Η μετανεωτερική απροσδιοριστία και η σχετικιστική/ιστορικιστική απόρριψη των κριτηρίων ορθότητας της κανονιστικής θεωρίας-Η έννοια του ανθρώπου ως έννοια πραγματικής αφαίρεσης-Το ολοκληρωτικό κράτος ως η υλική μορφή του ανορθολογισμού-Θετικισμός /ντεσιζιονισμός /τελεολογικός βολονταρισμός -Το κράτος ως πλέγμα εγγυήσεων κατά την απομάγευση του κόσμου μέσω της ανάδειξης του πολιτικού μέσα από τη διαδικασία εκκοσμίκευσης του κόσμου.

-Ημεταπολεμική ισχύς των διαφόρων μορφών του κοινωνικού κράτους και το

σοσιαλδημοκρατικό συμβόλαιο -Η κατάρρευση του σοβιετικού μοντέλου, η κινεζική στροφή και η ιδέα της ενσωμάτωση της παγκόσμιας κοινωνίας στη λογική της παγκόσμιας αγοράς-Σχετικοποίηση του οικονομικού και πολιτικού ρόλου της Δύσης και συνέπειες -Η νέα παγκόσμια ασυμμετρία και οι διαδικασίες αναδιανομής του πλούτου.

Τρίτη ενότητα: Το φαινόμενο της ανισότητας και οι πραγματικές του διαστάσεις σήμερα -Η κατάρρευση της διανεμητικής δικαιοσύνης και τα αδιέξοδα της  κοινωνικής κινητικότητας -Η κατάρρευση των μεταπολεμικών ισορροπιών –Η υποτιθέμενη ομογενοποίηση του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος και υη ανάδειξη του πολιτικού/κρατικού καπιταλισμού-Λόγοι και συνέπειες της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007/2008 στις Η.Π.Α. και στην Ευρώπη. Η προβληματική του φορολογικού συστήματος υπό συνθήκες παγκοσμιοποίησης και της διανεμητικής δικαιοσύνης και της ανισότητας-Η αμερικανική και η ευρωπαϊκή αντίδραση στην κρίση.

Τέταρτη ενότητα: Τυπική Δημοκρατία, Μεσοπόλεμος και οικονομική κρίση-

Συνθήκη των Βερσαλιών η κρίση του 1929/30 και Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930-Οι λόγοι που οδήγησαν στη συμφωνία του Bretton Woods -Διεθνής σταθερότητα και κοινωνικό κράτος- Από την τυπική στην ουσιαστική Δημοκρατία -Η ≪χρυσή≫ τριακονταετία- Η τομή στη συνέχεια στο τέλος της δεκαετίας του 1970 και μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Η στροφή προς την ακραία εκδοχή της αγοράς-η αυθόρμητη τάξη της αγοράς

-Το δόγμα της λιτότητας και η δημοσιονομική κρίση - Απορρύθμιση, αυτορρύθμιση και παγκοσμιοποίηση-Οικονομική κρίση και αντοχή του νεοφιλελεύθερου παραδείγματος -Η εργαλειοποίηση του δημοσίου χρέους-Μετα-Δημοκρατία-Κατάρρευση κοινωνικών ισορροποιών και έκρηξη ανισότητας.

Πέμπτη ενότητα: Η Ευρώπη ως μήτρα της έννοιας του έθνους-κράτους. Από την

πολιτική στην πολιτισμική έννοια του έθνους -Η έννοια του λαού ως μεταφυσική πολιτισμική /βιολογική κοινότητα πεπρωμένου και η γενοκτονία ως συνέπεια - Η μεταπολεμική υπέρβαση του εθνικισμού και του ανορθολογισμού -Η τιθάσευση της βίας της αγοράς και η μετα-εθνική προοπτική της Ευρώπης -Η κατάρρευση του σοβιετικού

ολοκληρωτισμού, η ενοποίηση της Γερμανίας και η ΟΝΕ -Η συνθήκη του Maastricht και οι επιπτώσεις της-Ευρωπαϊκή αγορά και ασυμμετρία-Λιτότητα και γερμανική ηγεμονία -Προοπτκές και απειλές για το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Έκτη ενότητα: Η αρχή της μεταπολεμικής περιόδου και το κεϋνσιανό κοινωνικοοικονομικό παράδειγμα 1945 – Η κρίση του σοσιαλδημοκρατικού συμβολαίου και η στροφή στην ανισότητα της αυθόρμητης τάξης της αγοράς 1979/1991. 2022/2024 Η νέα τομή: Η επίθεση κατά της φιλελεύθερης Δημοκρατίας και της νεωτερικότητας και γεωπολιτική υποχώρηση της Δύσης μετά τη δεύτερη εκλογή Τραμπ και την εισβολή στην Ουκρανία. Το φαινόμενο του ολιγαρχικο-πελατειακού καπιταλισμού (Crony Capitalism) και η νέο-φεουδαρχική κοινωνική αναδιάρθρωση ως αποτέλεσμα της συγκέντρωσης της εξουσίας και του πλούτου υπό συνθήκες έξαρσης της ανισότητας - Ο ανορθολογισμός ως εργαλειακός ορθολογισμός της πολιτικής θεμελίωσης της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας - η αποδιάρθρωση της Βορειοατλαντικής συμμαχίας, η αποξένωση ΗΠΑ-ΕΕ και η προσπάθεια της αντιφιλελεύθερης αναδιοργάνωσης της αμερικανικής Δημοκρατίας κατά τα ρωσικά πρότυπα ανελευθερίας. Η σκιά της δεκαετίας του 1930 στη διαδικασία του σύγχρονου εκφασισμού ευρέων κοινωνικών στρωμάτων.