Μάθημα : Ανατολικός και Δυτικός Χριστιανισμός κατά τον Άνω και Ύστερο Μεσαίωνα (11ος-15ος αιώνας)

Στήν πρώτη αυτή ενότητα γίνεται μια γενική παρουσίαση των ιστοριογραφικών τάσεων και των μεθοδολογικών αρχών πάνω στις οποίες θα γίνει η σπουδή της περιόδου του Υστέρου Βυζαντίου (1204-1453) και το ρόλο της εκκλησιαστικής ιστορίας μέσα σ' αυτό. Η καινοτομία στην σπουδή αυτή έγκειται στο ότι θα γίνει πραγμάτευση της πορείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας όχι με έμφαση στα πολιτικά προβλήματα της εποχής (αποικιακή επέκταση της Δύσης, επιθετική κατάκτηση από τους Τούρκους στην Ανατολή, θεωρούμενη "παρακμή" του Βυζαντίου), αλλά στην ιστορική δράση της στο Βυζάντιο που εμφανίζει α. μια εντελώς αυτόνομη και ιδιαίτερη ταυτότητα σε σχέση με το πριν (μέσο, "μεγάλο" Βυζάντιο) και το μετά (Τουρκοκρατία), και β. ιδιαίτερα ενδιαφέροντα παράλληλα με τόν ευρωπαϊκό Υστερο Μεσαίωνα (1309-1453/1517) σε τομείς κοινωνικής εξέλιξης, προόδου της παιδείας και διαμόρφωσης της θρησκευτικότητας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία αντιμετωπίζει ζητήματα και προκλήσεις δημιουργικά και όχι μόνο πολεμικά στην αντίστασή της απέναντι στη Λατινική Εκκλησία.

Βιβλιογραφία για τον Ύστερο Μεσαίωνα

D. Nicholas, Η εξέλιξη του μεσαιωνικού κόσμου, Αθήνα 2000, σ. 567-616, 663-665, 668-707